Hoa lan nhiệt đới

Hoa lan nhiệt đới

Lan nhiệt đới không giống các loài thực vật khác, cây đều được cấu thành từ rễ, thân , lá, hoa, quả và hạt, cùng làm nhiệm vụ sinh trưởng phát triển ở từng giai đoạn.

Đặc trưng của lan nhiệt đới

Lan nhiệt đới trong phân loại thực vật học đều thuộc thực vật họ Lan (Orchidaceae), căn cứ vào hình thái sống có thể phân thành 2 loại là lan phụ sinh và lan địa sinh. Lan phụ sinh là chỉ các loại lan có rễ khí sống bám vào thân cây khô hoặc nham thạch để sinh trưởng, ví dụ như Cát Lan, lan Hồ điệp, Địa lan, lan Hoàng Thảo, Vân Lan. Chỉ loại lan trồng dưới đất có chứa nhiều chất hữu cơ, ví dụ như lan Hài, lan Hạc Đỉnh (Phainus)… Lan nhiệt đới không giống các loài thực vật khác, cây đều được cấu thành từ rễ, thân , lá, hoa, quả và hạt, cùng làm nhiệm vụ sinh trưởng phát triển ở từng giai đoạn.

Rễ của lan nhiệt đới:

Rễ của lan nhiệt đới, dù là rễ khí hay rễ dưới đất, cũng đều to mọng, thông thường có hình trụ tròn, hoặc hình tròn dẹt, lớp màu trắng bên ngoài là võ rễ, hấp thụ dinh dưỡng trong nước và không khí. Bộ phận có màu xanh lục nhọn ( lan phụ sinh ) hoặc bộ phận có màu nâu (lan địa sinh) là bộ phận đỉnh rễ, ngoài tác dụng hấp thụ ra, nó còn có chức năng kéo dài sự sinh trưởng và chế tạo thành phần dinh dưỡng. Đỉnh rễ cực kỳ mẫn cảm đối với môi trường bên ngoài, nếu tiếp xúc với phân bón, thuốc trừ sâu quá đậm đặc, đều rất dễ bị tổn thương. Lớp rễ mọng do tế bào chứa đầy nước có tác dụng hút nước và chức năng giữ nước, đồng thời có tác dụng bảo vệ và đề phòng khi khô hạn. Lớp trong cùng của rễ là trụ trung tâm, là tổ chức rất khỏe, có chức năng cố định thân cây.

Có nhiều tổ chức trong rễ cây lan nhiệt đới, trong rễ chứa một loại khuẩn sống cộng sinh, loại nấm lan này sau khi thâm nhập vào bên trong rễ dưới dạng sợi nấm, dần dần bị phân giải và tiêu hóa, thành phần dinh dưỡng bị tế bào của lan hấp thụ, cung cấp cho lan nhiệt đới sinh trường. Hiện tường nấm rễ cộng sinh này có tác dụng vô cùng quan trọng đối với việc hấp thụ dinh dưỡng của rễ khí khi lan phụ sinh, do rễ khí không hấp thụ được trực tiếp dinh dưỡng trong không khí, mà chỉ có thể dựa vào các nấm rễ cố định khí Ni tơ trong không khí, cung cấp cho cây sinh trưởng giống ở họ Đậu. Ngoài ra, hạt giống của thực vật họ Lan chỉ có phôi mà không cung cấp thành phần dinh dưỡng, phôi nhũ cho hạt nảy mầm, trong giới tự nhiên nếu không có nấm rễ này xâm nhập, cung cấp dinh dưỡng cho phôi thì cây lan nhỏ không thể sinh trường được.

Thân của lan nhiệt đới:

Về mặt hình thái học, thân của lan nhiệt đới có thể phân thành 2 loại lớn là đa thân và đơn thân. Lan nhiệt đới đa thân là chỉ sự trưởng thành của thân (thân chính ) của nó có hạn, sự sinh trưởng dài ra của nó dựa vào các nhánh mới, ( nhánh phụ ) được sinh ra liên tục hằng năm, ví dụ Cát Lan, Địa lan, Lan Hoàng Thảo… Lan nhiệt đới đơn thân là chỉ sự trưởng thành dài ra của thân chính ( trục chính ) của nó là do kết quả của sự sinh trưởng của ngọn, ví dụ Vân lan, lan Hồ điệp, lan Phượng Vỹ…

Thân của lan nhiệt đới giống như một cái cọc, có tác dụng đỡ phiến lá, hoa và vận chuyển nước, chất dinh dưỡng. Một số cây có thân phình to có chức năng dự trữ nước và chất dinh dưỡng được gọi là giả hành, ví dụ như Cát lan, lan Hoàng Thảo… Ngược lại, thân của Vân lan có thân dài và mang chất gỗ cứng, việc dự trữ nước và chất dinh dưỡng của nó đều phụ thuộc vào phiến lá to mập. Ngoài ra, thân của lan hồ điệp va lan Hài rất ngắn, dễ bị tổn thương do sự sơ ý của con người và do bệnh hại, qua ngày bị ảnh hưởng cây lại sinh trưởng và ra hoa bình thường. Vì vậy khi muốn gieo trồng cần chú ý bảo vệ, giữ cho thân cây không bị tổn thương.

Lá của lan nhiệt đới:

Lá của lan nhiệt đới căn cứ vào chủng loại khác nhau mà có sự khác nhau, ví dụ lá của Cát lan có hình oval, lá của lan Hồ Điệp có dạng trứng tròn rộng mọng nước… Thông thường những loại sinh trưởng dưới điều kiện có đủ ánh sáng thì phiến lá cứng và có màu vàng xanh. Đối với những loại sinh trưởng trong điều kiện râm mát, thiếu ánh sáng, có phiến lá rộng và mềm, màu sắc của lá có màu xanh thẫm. Vì vậy, chúng ta có thể căn cứ vào tính chất, hình dạng và màu sắc của phiến lá để phán đoán lượng ánh sáng mà cây lan nhiệt đới này cần, từ đó điều chỉnh độ ánh sáng sao cho thích hợp khi trồng, giúp cây sinh trưởng bình thường. Phiến lá của lan nhiệt đới do lớp biểu bì trên, phần thịt lá và lớp biểu bì dưới cấu thành, phần thịt lá của nó không giống với lá của các loại cây khác, có dạng lán và tổ chức chất xốp rõ ràng, được cấu thành do các tế bào có chứa diệp lục sắp xếp gần nhau. Có rất ít các kẽ hở của tế bào, biểu bì do các tế bào nhỏ không chứa diệp tố sắp xếp gần nhau tạo thành, mặt bên ngoài còn có một lớp sừng bảo vệ. Có một số loại có lớp biểu bì dày mập, mọng nước, có khả năng chịu được nhiệt độ cao và ánh nắng gắt, đồng thời khả năng chịu được khô cũng rất tốt, màu sắc của lớp biểu bì dưới nhạt hơn so với lớp biểu bì trên, có màu xanh lục nhạt hoặc màu xanh vàng, phân bố nhiều lỗ khí, để điều tiết lượng nước bốc hơi và sự trao đổi oxy và khí CO2. Nhiều loại lan nhiệt đới, lỗ khí trên phiến lá đóng vào ban ngày, đến ban đêm mới mở ra, hít khí CO2 và nhả khí oxy, tiến hành quá trình thực vật chuyển hóa (Crassulacean acid metabolism – CAM), để tiết kiệm nước, đảm bảo yêu cầu khi thực hiện quang hợp ban ngày. Đối với loại lan nhiệt đới có quá trình CAM này, giống với thực vật thân mọng nước, có khả năng chịu khô khỏe, vẫn sinh trưởng bình thường trong điều kiện môi trường nắng gắt. Ví dụ loại Vân lan trông rộng rãi ở Lào, Campuchia để cắt lấy hoa, được trồng cả ngày dưới ánh nắng gắt để kích thích ra nhiều hoa và ra hoa đẹp.

Hoa của lan nhiệt đới có đặc điểm gì?

Hoa của lan nhiệt đới là trọng điểm của sự thưởng thức. Kích thước to nhỏ của bông hoa phụ thuộc vào từng loại, ví dụ Cát Lan, đường kính của bông hoa đơn lên đến 18cm. Trong khi đó lan Hỏa Hoàng (Ascocentrum miniatum) , kích thước bông hoa chỉ có 0.5cm. Về màu sắc của hoa, thì càng phong phú và đa dạng, chỉ trừ mỗi màu đen là không có, còn hầu như là có hết các màu sắc của thế giới tự nhiên, từ trắng tuyền, vàng, cam, đỏ son, hồng cho đến xanh lục, tím, xanh lam… đều có. Cấu tạo của hoa lan nhiệt đới giống với của các loài lan khác, mỗi bông hoa đều do các bộ phận dưới đây cấu thành:

Cánh hoa: thông thường có 3 cánh, nằm ở vòng trong, 1 cặp của hai mặt đối xứng gọi là cánh hoa, nằm của phía dưới của trung tâm, hình dạng ngoài khác với cánh hoa ở hai mặt gọi là cánh môi. Hình dạng của cánh môi rất đa dạng, có loài giống dạng loa kèn , như cánh môi màu đỏ tím của lan Hạc đỉnh, có loài giống như thiếu nữ, quân tử, như cánh môi màu vàng của lan Vũ nữ, có loài giống quả đậu hoặc chiếc túi, như lan Hài. Cánh môi là bộ phận độc đáo chủ yếu của bông hoa lan, có muôn hình muôn vẻ, màu sắc phong phú diễm lệ, là cơ quan chủ yếu thu hút côn trùng đến truyền phấn.

Đài hoa: Đài hoa thông thường có hình dạng giống với cánh hoa và có màu sắc đẹp. Đặc biệt là  một số loài hoa như Vân lan, lan Hài, đài hoa của nó còn phát triển và đẹp hơn cả cánh hoa, trở thành điểm ngắm trọng tâm. Đài hoa thông thường có 3 cánh, nằm ở vòng ngoài, trong giai đoạn ra nụ, đài hoa ôm lấy cánh hoa có tác dụng bảo vệ cánh hoa. Bộ phận nằm ở phía trên được gọi là phiến đài trên, bộ phận nằm ở 2 bên gọi là phiến đài phụ.

Cuống nhụy: Hay còn gọi là cuống nhụy hợp, là 1 cơ quan sinh sản do nhụy đực và nhụy cái cùng kếp hợp cấu thành. Nó nằm ở vị trí trung tâm của hoa, phía trên cánh môi, do 1 nhụy đực, 1 đầu cuống, và 1 miệng nhụy cùng tổ hợp thành. Phần đỉnh của cuống nhụy là bao  phấn , bên trong chứa miếng phấn hoa hình chữ “T” nằm ở giữa phần chính giữa của giá phấn. Ngoài ra, phía dưới của bao phấn có máng lõm, bên trong có rất nhiều dịch dính, dể dính lấy những phấn hoa mà côn trùng vô tình mang đến để thụ phấn.

Quả của lan nhiệt đới:

Quả lan nhiệt đới nếu xét về mặt thức vật học được gọi là quả sóc. Thông thường có hình dải dài hoặc hình trứng, ở trên đỉnh có nhiều cuống nhụy. Bề mặt ngoài của quả thường có các cạnh , bên trong có vô số các hạt nhỏ như hạt bụi, ví dụ Cát lan trong 1 quả có tới 1 triệu – 1,5 triệu hạt, thậm chí là một quả lan nhiệt đới thông thường cũng có tới 100 nghìn – 300 nghìn hạt. Khi  quả chin sẽ tự nứt, các hạt nảy ra và bay theo gió. Trong điều kiện trồng thủ công, những hạt giống có thể tự nảy mầm là rất ít, chỉ những hạt giống không bị vi  khuẩn trong ống nghiệm mới có thể mọc nên một số cây con nhất định.

Hạt của lan nhiệt đới:

Hạt của lan nhiệt đới nhỏ như hạt bụi, có chiều dài chỉ bằng 0.1 – 1mm, chiều rồng chỉ bằng 0.05 – 0.5mm, do 1 phôi màu vàng xanh hoặc màu vàng nâu, hình oval bọc quanh vỏ hạt được hình thành bởi 1- 2 lớp tế bào. Do phôi không chứa phôi nhũ, nếu không có nấm cộng sinh hoặc không được người trồng cung cấp chất nảy mầm thì không thể nảy mầm được. Vì vậy, khi quả nứt, hạt rụng xuống rất ít khi nảy được mầm, chỉ có một số những hạt bay theo gió  bám vào võ cây hoặc kẽ đá, đồng thời lấy được dinh dưỡng từ nấm cộng sinh mới có thể nảy mầm và ra lá.

Thông tin liên hệ:

Website: http://Vuonhoalan.net

Fanpage: https://www.facebook.com/vuonhoalan

Blog: https://vuon-lan.blogspot.com/

Read More

Thời vụ ra hoa của một số loài lan tại Hà Nội

Thời vụ ra hoa của một số loài lan tại Hà Nội

Các loài phong lan có thể dùng trang trí trong các chậu cây treo cho hoa đẹp hoặc trồng bám cây, bám đá tạo phong cảnh tự nhiên

Phong lan (Orchidaceae) là một trong những nhóm cây cảnh  phổ biến, thu hút sự say mê của nhiều người chơi cây. Các loài phong lan có giá trị trang trí cao nhờ có hoa tinh tế, rực rỡ, cuốn hút. Việt Nam được biết đến là một trong những nước rất đa dạng các loài phong lan về chủng loại, hình dáng, mầu sắc ,... Số loài các phong lan và địa lan nước ta có khoảng trên 800 loài với nhiều loài quý hiếm chỉ có ở Việt Nam. Đây là một nguồn tài nguyên lớn cho việc phát triển cây cảnh bản địa với những nét đặc sắc riêng biệt.

Các loài phong lan có thể dùng trang trí trong các chậu cây treo cho hoa đẹp hoặc trồng bám cây, bám đá tạo phong cảnh tự nhiên. Phong lan là nét trang điểm nhẹ nhàng, duyên dáng mà cuốn hút. Những loài địa lan được trồng trong chậu như những loại cây cảnh có hoa khác. Cũng có những loài địa lan lá có mầu, vân đẹp dùng để bàn nước trong phòng. Nhiều loài lan được lai tạo từ các loài lan rừng có hoa chùm lớn, thích hợp cho trồng hoa cắt cành. Các loài lan cũng là những cây thuốc Nam có giá trị đối với người dân miền núi.

Kỹ thuật trồng lan phụ thuộc vào loài lan đó là đơn thân hay đa thân, phong lan, địa lan hay thạch lan. Nhân giống sinh dưỡng các loài lan chủ yếu bằng cách tách nhánh. Hoa lan được thụ phấn nhờ sâu bọ. Cũng có thể dễ dàng thụ phấn nhân tạo cho lan để có thể nhân giống cho những loài lan quý hoặc để lai tạo.  Quả lan có rất nhiều hạt nhỏ như hạt bụi không có chứa chất dinh dưỡng. Hạt chỉ nảy mầm trong môi trường nhất định trong nuôi cấy mô hoặc ở quanh gốc các chậu phonglan đã trồng lâu năm, nơi có nhiều các nấm rễ cộng sinh giúp hạt nảy mầm.

Một số loài phong lan rừng có hoa lớn, được trồng làm cảnh đẹp, có khả năng ra hoa tại Hà Nội được trình bày trong bảng dưới đây: Các dòng Dáng Hương

TT	Tên Việt Nam	Tên khoa học	Thời gian ra hoa	Mầu sắc hoa	Ảnh
1	Dáng hương lá dày, giáng xuân	Aerides crassifolia	Tháng 5	Tím
2	Dáng hương quế, Tam bảo sắc	Aerides falcata	Tháng 4 - 5	Tím
3	Dáng hương quạt, Dáng hương môi quạt	Aerides flabellata	Tháng 4 - 5	Vàng lục
4	Dáng hương quế nâu	Aerides houlletiana	Tháng 3 - 4	Tím
5	Dáng hương nhiều hoa	Aerides multiflora	Tháng 5 - 6	Tím trắng
6	Dáng hương thơm, Quế lan hương	Aerides odorata	Tháng 8 - 9	Trắng
7	Dáng hương hồng nhạn	Aerides odorata var micholitzii, Aerides odorata var rosea	tháng 5	Tím hồng

Read More

Các yếu tố ảnh hưởng đến sự phát triển ở cây lan (phần 3)

Các yếu tố ảnh hưởng đến sự phát triển ở cây lan (phần 3)

 

Tiếp theo bài viết trước về các yếu tố ảnh hưởng đến sự phát triển ở cây lan mà chúng ta đã đề cập là nhiệt độ, bài viết này chúng ta sẽ cùng tìm hiểu hai yếu tố khác không kém phần quan trọng, đó là ẩm độ và độ thông thoáng.

C. Ẩm độ

Các cây lan, nhất là phong lan, sống bám trên các cây cao, chúng lấy nước từ các trận mưa, từ hơi nước trong không khí. Chính ẩm độ quyết định sự hiện diện của các loài phong lan.

Yếu tố ảnh hưởng quan trọng nhất đối với ẩm độ là mưa, nhưng không phải là mưa to hay mưa nhỏ mà chính là sự phân bố mưa trong năm mới thật sự quan trọng: mưa rải rác tạo độ ẩm cao hơn mưa tập trung, vì vậy mà các vùng mưa nhiều, ẩm độ cáo sẽ có nhiều phong lan.

Nước từ các trận mưa, từ không khi làm vào rễ, di chuyển qua thân và thoát hơi nước qua lá. Sự di chuyển ấy là vô cùng quan trọng đối với cây lan vì nó giúp cho việc vận chuyển thực phẩm trong cây. Nhu cầu lượng nước ấy là rất lớn cho nên phải tưới nước cho cây lan.

Cây thiếu nước vì hiện tượng thoát hơi nước xảy ra qua lá. Sự thoát hơi nước là hiện tượng bốc hơi cho nên nó tuỳ thuộc vào ẩm độ; nếu không khí no hơi nước thì không có sự thoát hơi nước, nhưng nếu không khí khô ráo thì sự thoát hơi nước gia tăng. Vì vậy vào ban ngày, ánh sáng một mặt làm cho không khí nóng khô nên cường độ thoát hơi nước tăng mau. Nhưng nếu không khí quá khô thì khí khẩu đóng lại và sự thoát hơi nước ngừng.

Sự quan hợp và hô hấp rất cần nước cho nên khi thiếu nước thì các phải ứng biến dưỡng giảm đi hay ngừng nghỉ. Sự thiếu nước xảy ra vào mùa khô, lúc ấy lá khô héo rụng đi, cường độ quang hợp thấp. Để tránh được sự bất lợi này, vào mùa khô hạn, các địa lan thường héo khô thân lá, chỉ còn củ sống nghỉ dưới mặt đất, chờ mùa mưa là phát triển trở lại. Còn đối với phong lan, sống ở vùng khô thì có lá mập và dày để dự trữ nước, có lớp cutin dày ở mặt ngoài của lá để chống lại sự thoát hơi nước hoặc phiến lá nhỏ lại hay biến thành hình trụ như trường hợp của Vanda teres, hoặc thậm chí là vàng rụng đi như Báo hỷ (Dendrobium secundum)

Nhưng không phải tất cả nước vào cây đều bị thoát hơi ra ngoài. Thật ra nước là thành phần quan trọng chiếm tỷ lệ 60-90% trọng lượng của cây lan. Nước ở trong cây ở 3 trạng thái. Phần lớn là nước tự do làm tan các chất, như nước ở nhựa cây; chính sự thoát hơi nước làm cây héo đi vì mất lượng nước này. Phần còn ại là nước liên kết như nước ở các mao quản, nước tẩm ở trong celuloz, ở trong tinh bột … và cuối cùng là nước cấu tạo dự phần mật thiết trong sinh thái của cây. Mất lượng nước này thì cây sẽ chết.

Việc chọn địa điểm thích hợp cho việc lập vườn lan sẽ giúp ta giảm được rất nhiều công sức chăm sóc cho lan, trong đó yếu tố ẩm độ là yếu tố quan trọng bậc nhất vì trong thiên nhiên chính yếu tố ẩm độ chi phối việc xuất hiện các vùng có lan. Về phương diện này, ta cần lưu ý 3 loại ẩm độ:

- Ẩm độ của vùng là ẩm độ của khu vực rộng lớn, nơi mà ta sẽ thiết lập vườn lan. Ẩm độ của vùng do điều kiện địa hình, địa lý ở nơi ấy định đoạt. Ví dụ ẩm độ của vùng cạnh sông rạch cao hơn ẩm độ của vùng đồng trống nhiều gió, ẩm độ của vùng đồi trọc sẽ thấp hơn ẩm được của vùng có vườn cây ăn trái …

- Ẩm độ của vườn là ẩm độ chính ngay trong vườn lan, ẩm độ này có thể cải tạo theo ý muốn bằng cách đào ao, làm mương rãnh, trồng cây, rải cát, làm giàn che, tưới nước …

- Ẩm độ trong chậu còn gọi là ẩm độ cục bộ, tuỳ thuộc cấy tạo giá thể (chất trồng), thể tích của chậu, loại chậu, vị trí đặt chậu, cách tưới nước, nghĩa là hoàn toàn tuỳ thuộc vào kỹ thuật của người trồng lan.

Sự hài hoà ẩm độ sẽ theo chiều thuận: từ vùng rộng lớn đến vùng nhỏ hơn. Nghĩa là nếu ẩm độ của vùng cao thì ẩm độ của vườn sẽ cao và ẩm độ của chậu cũng sẽ cao. Điều này sẽ giúp chúng ta dễ dàng điều chỉnh ẩm độ hoàn hảo nhất cho sự phát triển của cây lan. Ví dụ ở vùng có ẩm độ thấp (khô) thì ta cấu tạo giá thể bằng những vật liệu giữ ẩm mạnh như xơ dừa, hoặc tăng số lần tưới nước lên … Nhưng cần lưu ý là ẩm độ của vùng cao thì vẫn tốt hơn ẩm độ cục bộ trong chậu cao, vì ẩm độ trong chậu cao sẽ giữ nước nhiều, gây úng thối, làm hư bộ rễ của cây lan, rễ lan luôn cần thoáng chứ không chịu được sự ngộp nước. Do đó chọn địa điểm thiết lập vườn lan phù hợp sẽ giúp chúng ta giảm được đáng kể chi phí cải tạo môi trường bất lợi.

D. Độ thông thoáng

Độ thông thoáng cũng là một yếu tố cần thiết cho cây lan phát triển tốt. Không khí nơi vườn lan cần được thay đổi mỗi phút. Lượng không khí luân lưu này không những cần để làm mát cây mà còn làm thay đổi được CO₂ cần thiết cho sự quan hợp của cây lan. Lượng CO₂ trong không khí là khoảng 340 phần triệu. Trên mặt lá lượng CO₂ này giảm nhiều vì liên tục bị cây hấp thụ vì vậy không khí cần được đổi mới liên tục để tái lập lượng CO₂ chung quang mặt lá. Ở vùng thiếu thông thoáng thì rất hầm hơi, nhất là khi ẩm độ tăng, nhiệt độ tăng. Càng thiếu thông thoáng càng dễ gia tăng bệnh cho lan. Nhưng sự thông thoáng quá nhiều thì lại gia tăng sự bốc hơi nước ở cây cao, cây kém phát triển. Vì vậy ở nơi quá thông thoáng như sân thượng, nơi đồng trống … thì phải che chắn chung quanh. Khoảng cách các nẹp tre trên giàn che, độ dày của lưới che, mật độ của cây cũng ảnh hưởng đến độ thông thoáng, nhiệt độ của vườn lan.

Read More

Các yếu tố ảnh hưởng đến sự phát triển ở cây lan (phần 2)

Các yếu tố ảnh hưởng đến sự phát triển ở cây lan (phần 2)

 

Tiếp theo bài viết trước về các yếu tố ảnh hưởng đến sự phát triển ở cây lan mà chúng ta đã đề cập là ánh sáng, bài viết này chúng ta sẽ cùng tìm hiểu một yếu tố khác không kém phần quan trọng, đó là nhiệt độ.

B. Nhiệt độ trồng lan



Nhiệt độ liên quan đến ánh sáng vì cây cỏ thu tóm nhiệt lượng từ ánh sáng sáng mặt trởi và kế đến là toả ra được thì diệp lục tố sẽ bị thiêu huỷ, lá sẽ ngả vàng và phản ứng quang hợp bị đình chỉ. Nhiệt độ ở lá dưới ánh nắng  vào bất kỳ thời gian nào cũng luôn luôn cao hơn nhiệt độ của không khí quanh nó. Sự tổn thương do nhiệt độ tuỳ vào thời gian phơi bày ra nắng. Không khí luân chuyển sẽ giúp tránh được điều đó. Phần lớn cây lan chịu được nhiệt độ thấp của ban đêm, ngắn hạn thôi chứ không dai dẳng. Ngược lại nhiệt độ cao dai dẳng trong đêm không tốt cho cây vì tiến trình hô hấp gia tăng. Chúng ta mong muốn tăng tỷ lệ quang hợp để tạo dự trữ cho sự tăng trưởng và trổ hoa của cây lan, nhưng sự hô hấp cao sẽ dùng hết chất đường và nhựa cũng nhanh bằng lúc phản ứng quang hợp tạo ra chúng. Quang hợp thì diễn tiến suốt ngày còn hô hấp thì diễn ra suốt ngày và đêm. Bằng cách làm chậm đi sự hô hấp về đêm, thì các chất tổng hợp được ban ngày sẽ không bị sử dụng hết! Có thể làm giảm sự hô hấp ấy bằng cách hạ nhiệt độ ban đêm xuống. Như vậy sự chênh lệch nhiệt độ giữa ngày và đêm (biên độ nhiệt) có ảnh hưởng đến sự phát triển của cây lan.

Nhiệt độ tác động ở cây lan qua con đường quang tổng hợp. Ta biết rằng cường độ quang hợp gia tăng theo nhiệt độ: thường khi nhiệt độ tăng 10 độ C thì tốc độ quang hợp tăng lên gấp đôi. Chính vì vậy mà nhiệt độ cao làm gia tăng sự phát triển dinh dưỡng ở cây lan. Vì lý do này mà vào mùa nắng ta tăng lượng phân bón cho lan để đáp ứng nhu cầu dinh dưỡng gia tăng ấy.

Nhiệt độ còn ảnh hưởng đến sự ra hoa của một số lan: ở lan Bạch câu Dendrobium crumenatum đòi hỏi giảm nhiệt độ đột ngột khoảng 5-6 đô C trong vài giây đồng hồ thì khoảng 9 ngày sau chúng sẽ nở hoa đồng loạt. Ở 18,5 độ C Paphiopedilum insigne và Dendrobium nobile chỉ tiếp tục tăng trưởng mà không ra hoa nhưng chúng sẽ ra hoa khi nhiệt độ hạ xuống 13 độ C hay thấp hơn. Ở Cymbidium cũng vậy, nhưng ở đây có sự tham gia của ánh sáng. Phalaenopsis schileriana chỉ ra hoa khi nhiệt độ ban đêm giảm xuống dưới 21 độ C.

Tuy nhiên, nếu nhiệt độ quá thấp thì sẽ làm cho nước trong tế bào của cây kết tinh thành nước đá, làm gia tăng thể tích, phá vỡ các cấu trúc tế bào. Ngược lại, nhiệt độ tăng quá cao thì sự quang hợp ngừng lại vì nguyên sinh chất trong tế bào đặc quánh lại do mất nước, cây ngừng hô hấp và chết đi.

Và như vậy, chúng chỉ phát triển tốt nhất ở trong khoảng nhiệt độ cực đại là 35 độ C, nhiệt độ tối hảo là 27 độ C.

Rõ ràng nhu cầu nhiệt độ ở cây lan có khác nhau nên ta gặp chúng tập trung thành những nhóm lan khác nhau ở những vùng nhiệt độ khác nhau: lan vùng núi cao, lan vùng đồng bằng, lan vùng nhiệt đới, lan vùng ôn đới ….

Căn cứ vào nhu cầu nhiệt độ, ta chia lan ra thành 3 nhóm:

Nhóm ưa nóng: chịu nhiệt độ ban ngày không dưới 21 độ C, ban đêm không dưới 18,5 độ C. Chúng thường ở vùng nhiệt đới.

Nhóm ưa lạnh: chịu nhiệt độ ban ngày không quá 14 độ C, ban đêm không quá 13 độ C. Chúng thường ở vùng hàn đới, ôn đới và các chỏm núi cao vùng nhiệt đới.

Nhóm chịu nhiệt độ trung bình: thích hợp với nhiệt độ ban ngày không dưới 14,5 độ C, ban đêm không dưới 13,5 độ C.

Do đó, ở thành phố Hồ Chí Minh không dễ gì trồng có hoa các giống Lycaste, Cymbidium … của vùng lạnh. Ngược lại, ở Đà Lạt lại khó phù phợp với Arachnis, Dendrobium … của vùng nóng. Trong khi đó, Cattleya thích hợp cho cả thành phố Hồ Chí Minh lẫn Đà Lạt, vì chúng là giống lan xuất xứ của vùng cận nhiệt đới nên có thể trồng ở vùng nhiệt đới lẫn ôn đới, nơi nóng cũng như xứ lạnh.

Read More

Các yếu tố ảnh hưởng đến sự phát triển ở cây lan (phần 1)

Các yếu tố ảnh hưởng đến sự phát triển ở cây lan (phần 1)

 

Ánh sáng là tối cần thiết cho sự sinh trưởng và phát triển của cây lan. Ánh sáng đem năng lượng cần thiết cho phản ứng quang tổng hợp:

 A. Ánh sáng ảnh hưởng đến sự phát triển ở cây lan

Ánh sáng là tối cần thiết cho sự sinh trưởng và phát triển của cây lan. Ánh sáng đem năng lượng cần thiết cho phản ứng quang tổng hợp:

nCO₂ + 2n(H₂O) —-> (CH₂O)n + nO₂ +nH₂O dưới điều kiện ánh sáng

nhờ vậy mà cây lan tạo ra được chất dinh dưỡng. Khi ánh sáng ít (vì cường độ sáng yếu hoặc thời gian chiếu ánh sáng ít (vì cường độ sáng yếu hoặc thời gian chiếu sáng không lâu) thì cây không tạo ra đủ đưỡng liệu để sống. Nếu mỗi ngày chỉ có 8 giờ sáng thì nhiều câu không thể sống được.

Vì cường độ quang hợp tỷ lệ thuận với cường độ sáng cho nên những ngày nắng, cây cần nhiều nước và muối khoáng để tạo ra dưỡng chất hơn là lúc trời âm u, đó là lý do khiến ta phải tăng lượng nước tưới và phân bón vào mùa nắng, giảm đi vào mùa mưa hoặc không nên bón phân vào những ngày trời âm u, tối.

 

Ánh sáng gia tăng dần từ 7 giờ, cực đại vào lúc trưa rồi giảm dần vào buổi chiều. Sau 17 giờ và trước 7 giờ cường độ sáng không đáng kể. Vì cường độ sáng cực đại vào lúc trưa nên nếu cây lan tiếp xúc với nắng lúc ấy thì sẽ dễ gây ra hiện tượng cháy lá nên phải làm giàn che.

Ánh sáng còn chi phối việc ra hoa ở một số loài. Hầu hết các giống Cattleya, Dendrobium … nếu thiếu sáng thì cây không ra hoa, vì vậy các nghệ nhân thường “phơi nắng” để ép chúng ra hoa.

Ánh sáng cần thiết cho sự quang hợp, nhưng nhu cầu ấy lại khác nhau ở mỗi cây lan. Đối với những cây chịu rợp (thường mọc dưới tán rừng dày), khi cường độ sáng yếu thì cường độ quan hợp đã gia tăng cực đại, nếu gia tăng cường độ sáng hơn nữa thì nó lại ngừng quang hợp. Ngược lại, ở cây chịu sáng như Renanthera, Vanda lá hình trụ …, cường độ quang hợp tăng theo cường độ sáng nên đối với những cây này khi ánh sáng yếu thì cường độ quang hợp giảm đo đó chúng sẽ thiếu thức ăn, cây sẽ suy yếu hoặc không có hoa.

Tuỳ theo nhu cầu ánh sáng, ta chia lan ra làm 3 nhóm:

Nhóm ưa sáng: đòi hỏi ánh sáng nhiều, khoảng 100% nắng trực tiếp. Gồm các loài của Vanda lá hình trụ, Arachnis, Renanthera …
Nhóm ưa nóng: đòi hỏi ít ánh sáng, khoảng 30% ánh nắng như các giống Phalaenopsis, Paphiopedilum …
Nhóm trung gian: có nhu cầu ánh sáng khoảng 50% đến 80% ánh sáng như Cattleya, Dendrobium …

Tuỳ theo nhu cầu ấy mà ta quyết định cách thức làm giàn che cho phù hợp. Tuy nhiên, nhiều nhân tố như nhiệt độ, độ ẩm, độ thông thoáng … tác động vào khả năng chấp nhận ánh sáng của cây lan. Vì vậy, ta thấy có nhiều chậu lan Cattleua hay Dendrobium, thậm chí cả Ngọc Điểm (Rhynchostylis gigantea) theo lý thuyết chỉ thích hợp với độ nắng 80% trở xuống lại có thể sống tốt và ra hoa ở ngoài nắng 100%.  Vấn đề độ ẩm, độ thông thoáng và cả nhiệt độ ở nơi trồng chúng đã giúp chúng thích nghi với lượng nắng cao hơn nhu cầu . Trường hợp các cây lan có thể phát triển tốt và ra hoa dưới cường độ sáng cao hơn mức bình thường nếu sức nóng thừa ở cường độ ấy được giải toả một cách hiệu nghiệm; vì vậy khi nắng gắt, nhiệt độ cao chúng ta làm hạ nhiệt độ bằng cách tăng độ ẩm (tưới vườn) tăng sự thông thoáng (quạt gió). Ngược lại trong mùa mưa, mây phủ nhiều ngày rồi buổi sáng hôm sau trời trong, nắng gắt, các cây bị nóng nhanh, hơi nước thoát ra nhanh khiến rễ cây không cung cấp kịp nước, cây trở nên xác xơ. Trong trường hợp này nụ hoa là phần mong manh nhất của cây lan, sẽ bị tổn thương trước hết: quặt quẹo, vàng và rụng nụ – hoặc chóng tàn ….

Có mối liên hệ giữa ánh sáng cao và nhiệt độ cao đã làm cản trở việc phát triển các cây lan vùng nhiệt đới. Việc cung cấp đủ ánh sáng cho cây thích bóng râm là tương đối dễ, nhưng cung cấp đủ ánh sáng cho cây mọc bình thường ngoài nắng là điều khó khăn vì khi cường độ sáng tăng thì sức nóng tăng, khó lòng làm thoát nhiệt độ dư thừa đó – vì vậy mà ở vùng lạnh như Đà Lạt, Sapa … Lan Hồ Điệp (Phalaenopsis), Lan Hài (Paphiopedilum) dễ phát triển hơn là Vanda, Mokara … Nếu cây lan nhận được ánh sáng quá thấp, dưới nhu cầu thì lại nảy sinh những vấn đề khác: Những hành giả mới thường yếu và cao lỏng khỏng, lá xanh đậm khác thường, sự ra hoa giảm hoặc không có hoa.

Dù ở ngay tại một vườn lan, cây lan vẫn nhận được ánh sáng có mức độ khác nhau do vị trí của nó: ở bìa vườn hay giữa vườn, bóng lá của cây này so với cây kia. Vị trí của lá là yếu tố không thể bỏ sót trong việc ánh sáng có vào được tối đa hay không. Vì vậy mật độ cây có ảnh hưởng đến tình trạng cây.

Thời gian có ánh sáng, gọi là độ dài của ngày, kiểm soát sự phát triển chồi hoa ở một số giống loài lan, một số cây tạo nụ hoa lúc ngày ngắn, số khác tạo nụ hoa lúc ngày dài. Biết được điều này ta có thể điều khiển cho chúng trổ hoa theo yêu cầu.

Read More

Mùa nghỉ của hoa lan

Mùa nghỉ của hoa lan

Sự nghỉ ngơi, là thời gian cần phải có do mọi sự thích nghi lâu đời để qua mùa khô hoặc lạnh. Khi mùa nghỉ đến, sự tăng trưởng của lan dừng lại, đời sống hầu như ngưng hẳn và chỉ phát triển trở lại khi đến mùa mưa.

Một trong những lỗi lầm trong cách trồng hoa lan mà những người trồng lan thường mắc phải là sự quá chú ý về các nhu cầu dinh dưỡng của cây lan và hình thức xanh tốt bên ngoài.

Một trong những điều kiện cần thiết cho đời sống của thực vật nói chung và của họ lan nói riêng là phải có sự nghỉ ngơi định kỳ hàng năm. Nhất là đa số các loài lan có nguồn gốc từ rừng nhiệt đới với 2 mùa nắng, mưa rõ rệt. Đây cũng là thời kỳ mà cây lan ngưng phát triển, thời kỳ này cần về mặt sinh lý, nhất là ra hoa.

Mùa nghỉ của hoa lan là gì ?

Sự nghỉ ngơi, là thời gian cần phải có do mọi sự thích nghi lâu đời để qua mùa khô. Trong các điều kiện nhân tạo, người ta có thế bắt ép, kéo dài thời gian tăng trưởng và tạo cho chúng một sự tăng trưởng hầu như trong cả năm, nhưng chưa chắc các cây này sẽ phát triển tốt.

Trong thời kỳ sinh trưởng, cây lan nhờ khí hậu ẩm ướt và thuận lợi sẽ trở nên tốt tươi, đâm các giả hành mới. Khi mùa nghỉ đến, sự tăng trưởng của lan dừng lại, đời sống hầu như ngưng hẳn và chỉ phát triển trở lại khi đến mùa mưa. Lúc này lan bắt đầu một chu kỳ phát triển với một sức lực mới và lớn hơn năm trước.

Dấu hiệu cho thấy Lan tới mùa nghỉ ngơi

Các chi lan đòi hỏi sự nghỉ ngơi hàng năm như Cattleya, Hoàng thảo, Giáng hương, Đai châu,.... Các chi lan ở các rừng dày và ẩm, mặc dù là mùa khô, nhưng nhiệt độ trong rừng ít gay gắt, không khí luôn luôn ẩm ướt, nên sự nghỉ ngơi của chúng không có dấu hiệu rõ rệt, ví dụ các chi Hồ Điệp, Hài.

Trong mùa nghỉ của hoa lan, rễ thường khô chun lại, cây lan hầu như không hấp thụ chất dinh dưỡng, vì thế trong thời kỳ này không cần thiết bón phân và tưới nước cho lan.

Vào mùa nghỉ, cây lan với các giả hành hơi teo và nhăn lại, phần lớn loại thuộc chi Hoàng thảo sẽ có dấu hiệu ngọn cây tròn tù lại, lá ngọn nhỏ đi, vàng lá từ gốc dần dần rồi rụng sạch lá đi chỉ còn lại các giả hành trơ trụi. Nhiều người trồng lan thấy vậy sợ cây chết nên đã vội vàng tăng cường tưới nước. Sự quan tâm đến lan là đúng, nhưng đến mùa hoa bạn sẽ không hài lòng vì ít hoặc không hoa mà lại toàn keiki.

Dấu hiệu lá vàng rụng xuống để lại thân lan với lớp vỏ khô màu trắng là lúc báo hiệu mùa nghỉ của dòng lan Hoàng Thảo bắt đầu, giai đoạn này cần ngưng tưới nước và bón phân, chỉ tưới một chút nước khi cây bị héo quá nhiều.

Thời gian bắt đầu mùa nghỉ của Lan

Mùa nghỉ của lan là mùa có độ ẩm và nhiệt độ thấp nhất trong năm, do đó ở nước ta, mùa khô được chọn là mùa nghỉ của lan. Mùa mưa ở miền Nam từ tháng 5 đến hết tháng 11 dương lịch, mùa khô từ đầu tháng 12 năm đến hết tháng 4 dương lịch năm sau. Miền Bắc thì mưa nhiều từ tháng 3 đến hết tháng 9 dương, mùa khô từ đầu tháng 10 đến hết tháng 2 dương. Đối với hoàng thảo thân thòng, đầu mùa nghỉ ta bắt đầu giảm tưới nước dần, mật độ tưới thưa dần và sau khoảng 2 tháng thì cắt nước gần như hoàn toàn.

Sự nghỉ ngơi của lan có thể chia lan ra làm 2 nhóm

Nhóm cần thời gian nghỉ ngơi từ 1 - 3 tháng: các loài Hoàng thảo rụng lá, Giáng hương, Đai châu, Cattleya, ...

Nhóm có thời gian nghỉ ngơi ngắn 1 - 2 tuần: Hồ Điệp, Lan Hài...

Việt Nam có nhiều loài hoa lan xuất phát từ nhiều nguồn khác nhau. Các loài có yêu cầu chăm sóc khác nhau và cần một sự nghỉ ngơi khác nhau. Có loài cần thời gian nghỉ ngơi dài, có loài cần thời gian nghỉ ngơi ngắn hơn. Chỉ có kinh nghiệm mới giúp bạn nhận ra sự khác biệt này.

Các cây lan thuộc họ Giáng hương cũng rụng một số lá già khi mùa đông đến

Cách chăm sóc hoa lan trong mùa nghỉ

Chọn vị trí có nhiều nắng vào buổi sáng để giúp cây cho nhiều hoa và hạn chế ra cây keiki

Đối với các cây đã ghép lâu, cây thuần:

Đầu tiên là hạn chế tưới:

- Trước đây mỗi ngày tưới một lần, bắt đầu thấy cây có dấu hiệu nghỉ (xem lại bên trên) thì tưới thưa đi khoảng 3 ngày 1 lần, tưới đẫm vào gốc, không tưới vào thân.

- Những ngày rết đậm không nên tưới mặc dù thời tiết khô hanh nứt nẻ.

- Khi cây đã rụng lá khoảng 1/2 thân thì cắt nước gần như hoàn toàn, không tưới, chỉ khi thấy thân teo tóp quá mới tưới đẫm vào gốc một lần hoặc lo xa thì 15-20 ngày tưới vào gốc một lần.

Tìm vị trí cố định để treo cây:

- Cao, thoáng nhưng ít gió, tránh nơi gió lùa, có thể căng lưới che hướng gió.

- Chọn nơi nào có chút nắng hanh trực tiếp, điều này sẽ kích thích nụ hoa hình thành hơn là keiki.

Tốt nhất là các cứ treo ra mép lưới, tìm nơi nào có thể đưa vòi phun vào trong chậu được để tiện tưới tắm.

Trong thời gian này không cần phân thuốc gì cả, khi cây đã rụng hết lá cũng là lúc cây ngừng sinh trưởng, cây khô, teo tóp lại nhưng không sao, đặc tính của chúng là như vậy.

Có một vấn đề nhiều bạn quan tâm là trên một giò thường có cây trưởng thành và những cây non mới đẻ cuối mùa hè hoặc mùa thu. Trong trường hợp này thì tốt nhất cứ cho cây ngủ đi, những cây non ra trái mùa khi gặp gió đông, hanh khô rét mướt cũng không lớn được, để nuôi cũng chẳng lớn được bao nhiêu, tự chúng cũng có cơ chế ngừng sinh trưởng và ngủ giống như những cây trưởng thành. Chờ đến mùa xuân cây lại khác đẻ mầm mới.

Đối với cây trưởng thành vừa mới ghép trong mùa nghỉ:

Thời gian này cũng là mùa tốt nhất để ghép hoàng thảo mới khai thác từ rừng. Các bạn nhìn những cây mới mang về đã rụng hết lá, rễ khô có thể yên tâm trồng mà không sợ cây chết. Chỉ cần giữ cây luôn mát mẻ (không mang phơi nắng đày đọa như cây thuần). Có thể tìm giá thể thích hợp để có một giò đẹp, hoàn chỉnh trong tương lai: Ghép lên gỗ, bảng dớn thì cắt bớt rễ già khô, chừa lại 1-2 cm, chỉ để lại những rễ sống, còn cứng. Buộc chặt gốc vào gỗ, bảng dớn đừng để lay động (cách ghép xem lại bài Hướng dẫn chi tiết cách ghép lan lên gỗ) . Trồng chậu thì đặt xốp miếng (loại làm thùng chứa hoa quả) ở dưới một lượt, bỏ than củi, vỏ thông vào, đặt cây lên rồi buộc thân vào quang treo sao cho cây đứng vững, có thể bắc ngang que, đũa qua miệng chậu để buộc cây cho chắc, đặt thêm một lớp xơ dừa, dớn mềm, rêu rừng mỏng trên mặt chậu để giữ ẩm, không phủ kín gốc.

Với loại cây mới ghép này cần giữ ẩm thường xuyên, thời gian đầu ngày tưới 1-2 lần, nên tưới nhiều vào gốc. Sau khoảng 2-3 tuần thấy thân không teo tóp, vẫn căng bóng thì có thể bớt tưới, tưới ít như ở cây thuần. Loại này năm đầu tiên đem ở rừng về thì 99% sẽ ra hoa mà không nhảy keiki.

Lan được ghép trong mùa nghỉ thì cần giữ ẩm gốc để ra nhiều cây keiki và dễ, bỏ một mùa hoa nhưng sẽ được một bụi cây khỏe mạnh cho nhiều hoa vào năm sau

Có nhiều bạn cứ thích hoàng thảo nở hoa đúng tết nhưng theo kinh nghiệm thì không nên ép. Có chăng cũng chỉ là những bông bị o ép vặn vẹo, không căng hoàn chỉnh như nở tự nhiên. Nếu bạn nào có nhiều lan, muốn thử nghiệm một hai giò ép hoa nở tết thì cứ thí nghiệm như là một thú vui, không vấn đề gì.

Mặc dù ngủ sớm, ngủ muộn nhưng cứ có hanh khô, thời tiết lạnh dần là cây ngủ. Đến khi nào mưa phùn gió bấc mùa xuân (ngay sau tết âm lịch) thì cây thức. Mặc dù rét cắt da cắt thịt nhưng có mưa xuân là cứ nên mang cây ra hứng mưa, riêng mưa xuân cực tốt cho cây, có tác dụng đánh thức cây và nảy mầm, nước có đọng ở lá cũng không sợ bị thối đọt do thời tiết lạnh, không như mưa mùa hè rồi lại nắng thì lại hại làm thối cây rất nhanh.

Cái mưa phùn có tác dụng cực hay, mặc dù ướt át nhưng không khí rất lạnh nên cây không bị hầm hơi kiểu mùa hè, thân cây căng mập nhanh chóng chỉ trong một đêm, bắt đầu hình thành nụ sau khoảng 1 tuần.

Những năm gần đây mọi người ca thán nhiều chuyện hoa nở sau tết quá lâu, đến tận tháng 3-4 âm cũng là lẽ thường vì mùa đông nắng chang chang, cây nghỉ muộn. Năm nào rét sớm, rét nhiều hoa sớm hơn.

Một cây lan với thời gian nghỉ phù hợp với đặc tính của nó sẽ dễ cho hoa hơn và hoa sẽ lớn hơn so với cây lan cùng loài không có thời gian nghỉ.

Các loại hoàng thảo rụng lá đã trưởng thành có thể ghép và không cần chăm sóc trong mùa nghỉ, các loại lan khác như lan đơn thân, lan hài...mới trồng vẫn cần phải chăm sóc đầy đủ trong mùa nghỉ gần nhất vì cây chưa đủ khỏe để có thể chống đỡ với điều kiện thời tiết khô và lạnh.

Theo Phong lan rừng

Read More

Lan đất Disa uniflora

Lan đất Disa uniflora

Disa uniflora thường nở vào mùa xuân và mùa hạ, hoa có các sắc thái cam khác nhau đôi khi là màu hồng, vàng hoặc hiếm khi là màu trắng, mỗi nhánh có thể nở từ 4 -5 bông

Trong số họ phong lan, có một loài lan đất xuất xứ từ Nam Phi, không có giả hành, thân không phân cành, có nhiều màu sắc khác nhau và đặc biệt, chúng có cánh môi ngược với các loài phong lan khác, đó chính là lan đất Disa. Và lan đất Disa uniflora nổi tiếng trong chi này vì chúng phổ biến hơn các loài khác.

Disa uniflora thường nở vào mùa xuân và mùa hạ, hoa có các sắc thái cam khác nhau đôi khi là màu hồng, vàng hoặc hiếm khi là màu trắng, mỗi nhánh có thể nở từ 4 -5 bông…Disa uniflora thường mọc gần thác nước, xung quanh những nơi ẩm ướt, thân dài, lá mọc xen kẽ và cây vươn cao, chúng được thụ phấn bởi côn trùng là loài bướm “Pride Butterfly - Aeropetes tulbaghia” thường xuất hiện trên các vùng núi ở Nam Phi.

 

Read More

Hoa lan có hình mặt khỉ Dracula Simia

Hoa lan có hình mặt khỉ Dracula Simia

Chắc chắn bạn sẽ cảm thấy thích thú hoặc sợ sệt khi nhìn thấy giống phong lan kỳ lạ và có hình dáng giống mặt khỉ này ở trong rừng.

Tên khoa học của loài hoa này gồm hai phần: Dracula nghĩa là “ma cà rồng”, bởi những loài lan thuộc chi này đều có hoa trông rất kỳ dị, dễ khiến người ta liên tưởng tới quỷ hút máu với chiếc nanh sắc nhọn Dracula. Simia có nghĩa là “khỉ” trong tiếng Latin.

Loài phong lan này được nhà thực vật học Luer đặt tên vào năm 1978.

Chúng thường sinh sống ở những khu rừng rậm nhiệt đới có độ cao từ 1.000m-2.000m ở các nước Trung và Nam Mỹ như Peru, Colombia và Ecuador nên rất ít người được tận mắt chứng kiến hình dáng kỳ lạ của nó.

Hiện tại có khoảng 120 loàn trong chi Dracula đã được phát hiện, hầu hết trong số đó được tìm thấy tại Ecuador.

Những bông hoa lan Mặt khỉ không nở vào mùa nào nhất định, chúng chỉ cần những nơi có khí hậu ẩm ướt để khoe sắc rực rỡ. Vì vậy, có thể nói rằng giống hoa Dracula simia nở quanh năm, vào bất kỳ thời điểm nào thích hợp.

Nhiều người nói rằng lan Mặt khỉ có mùi hương rất hấp dẫn như mùi cam chín.

Lan Mặt khỉ khó sống trong môi trường kín và không gian hẹp bởi vậy, nếu muốn trồng loại cây này thì nên tìm không gian thoáng đãng để chúng phát triển tốt nhất. Những người sở hữu loài lan này phải cực kỳ kiên nhẫn và tận tâm, đồng thời có hiểu biết về điều kiện sinh tồn của chúng.

Giống lan này rất hiếm do chưa thể ươm được giống nên giá thành của chúng không hề rẻ một chút nào. Nhiều người đã từng mang mẫu lan Mặt khỉ về trồng nhưng tỉ lệ thành công là không cao.

Khi lần đầu nhìn thấy, giới khoa học không khỏi ngỡ ngàng khi thấy những bông hoa có khuôn mặt của loài động vật linh trưởng, thậm chí chúng cũng có những biểu hiện cảm xúc buồn, vui như con người.

Cách đây vài năm, khi những hình ảnh đầu tiên của loài lan Mặt khỉ xuất hiện trên internet, nhiều người nghi ngờ rằng đây chỉ là hình ảnh đã qua chỉnh sửa bằng photoshop.

Read More

Loài Lan có tên ác quỷ Dracula

Loài Lan có tên ác quỷ Dracula

Với địa hình phức tạp của Columbia nên các nhà lan học đã tìm thấy một loài hoa lan có cấu trúc hình thể rất kỳ quái, huyễn hoặc. Mới thoạt nhìn loài lan này giống như khuôn mặt của ác quỉ Dracula trong tác phẩm ác quỉ Dracula của tác giả Bram Stoker. Vì vậy loài lan này được đặt tên là Dracula

Colombia là một quốc gia tại Nam Mỹ. Colombia giáp Venezuela và Brasil về phía đông; giáp Ecuado và Peru về phía nam; giáp Đại Tây Dương phía bắc, qua biển Caribbe; và phía tây giáp Panama và Thái Bình Dương. Colombia là quốc gia duy nhất ở Nam Mỹ giáp cả Đại Tây Dương và Thái Bình Dương.

Bề mặt địa hình Colombia khá phức tạp. Phía tây đất nước là phần đa dạng nhất. Bắt đầu từ bờ biển Thái Bình Dương ở phía tây và dời về phía đông ở vĩ độ 5 độ bắc, một dải liên tục các hình thể địa hình nối tiếp nhau. Ở cực tây là những đồng bằng thấp ven biển Thái Bình Dương hẹp và đứt quãng. Dãy núi lớn nhất phía tây, Cordillera Occidental, là một dải núi với độ cao trung bình, đỉnh cao nhất lên tới 4.000 m (13.000 ft). Châu thổ Sông Cauca, một vùng nông nghiệp quan trọng với nhiều thành phố bên trong, chia cắt Cordillera Occidental khỏi dải Cordillera Central to lớn. Nhiều núi lửa phủ băng tuyết tại Cordillera Central với các đỉnh cao hơn 5.500 m (18.000 ft).

Dải đất vắt ngang đất nước này không bao gồm hai vùng của Colombia: các vùng đất thấp ven biển Caribbea và Sierra Nevada de Santa Marta , cả hai đều nằm ở phía bắc đất nước. Vị trí gần đường xích đạo của Colombia gây ảnh hưởng tới thời tiết nước này. Các vùng đất thấp thường nóng. Những ảnh hưởng độ cao trên nhiệt độ rất lớn. Nhiệt độ giảm khoảng 2 độ C (3.5 độ F) với mỗi 300-meter (1.000-foot) tăng độ cao so với mực nước biển.

Địa hình Colombia đa dạng hơn bất kỳ một quốc gia nào khác tại Mỹ Latinh. Nước này là một phần của "Vành đai núi lửa" Thái Bình Dương, một vùng đặc trưng bởi những trận động đất thường xuyên và những vụ phun trào núi lửa quanh năm. Ở nơi đây các mùa trong năm không rõ rệt, quanh năm có nhiều sương mù và mây phủ, ngày dài hơn đêm.

Với địa hình phức tạp của Columbia nên các nhà lan học đã tìm thấy một loài hoa lan có cấu trúc hình thể rất kỳ quái, huyễn hoặc. Mới thoạt nhìn loài lan này giống như khuôn mặt của ác quỉ Dracula trong tác phẩm “ác quỉ Dracula” của tác giả Bram Stoker. Vì vậy loài lan này được đặt tên là Dracula. Chúng được tìm thấy nhiều nhất ở vùng viễn Tây nước Columbia và Ecuador.  Có hơn 100 loài khác nhau mọc ở vùng cao nguyên nằm trên đường xích đạo. Để thích ứng với môi trường này loài lan Dracula phải trải qua nhiều thế hệ sinh tồn và phát triển đến ngày nay.

* Hình thể của lan Dracula: Mặt lá của nó lúc nào trông như sũng đầy nước. Hình dáng của hoa với hai cánh hoa biến dạng rất nhỏ nhìn như đôi mắt, ba đài hoa thì rất to.

Số lượng của loài Dracula đã được nhân giống và lai tạo rộng rãi, loài này lai với loài Masdevallia cho ra loài mới là Dracuvallia.

* Cách trồng: Loài lan này cần điều kiện thời tiết ẩm ướt và lạnh, khi nhiệt độ tăng đột ngột sẽ làm cây chậm phát triển và có thể sẽ chết đi. Nhiệt độ ban ngày không quá 26 độ C và ban đêm là 12 độ Crất thích hợp với chúng.

Dracula là loài lan dễ trồng, phát triển nhanh, do chúng có nhiều màu sắc và đa dạng chủng loại nên được nhiều người ưa chuộng, nhưng đòi hỏi cần phải có sự chăm sóc kiên trì. Khi trồng phải liên tục tạo ẩm độ cao, ánh sáng yếu. Hầu hết loài này được trồng với giá thể sphagnum (rêu, dớn mềm) là thích hợp nhất.

Dracula trồng trong chậu có lỗ thoáng phần đáy, treo lơ lửng với độ che sang 70% sẽ làm cây dễ ra hoa. Không nên để ánh sang trực tiếp của mặt trời sẽ làm hại cho loài lan này. Ngoài ra cũng có một cách trồng khác đó là người ta trồng chung quanh hàng rào nhà, cây vẫn đẹp, phát triển mạnh và cho ra hoa đều đặn.

Do hình dáng hoa Dracula có dáng hoa đẹp, to, đặc sắc và kỳ quái nên chúng được nhiều nhà sưu tập ưa chuộng. Hoa sẽ mau tàn nếu nhiệt độ tăng cao, do đó ta phải theo dõi và làm giảm nhiệt độ xuống bằng cách tưới thêm nhiều nước thật lạnh và tạo thêm vòi phun sương.

Tóm lại chính vẽ đẹp kỳ quái của nó làm chúng ta liên tưởng đến khuôn mặt xấu xí của loài ác quỉ Dracula, nhưng càng ngắm nhìn chúng càng lâu chúng ta sẽ phát hiện ra vẽ đẹp duyên dáng không kém phần huyền bí của loài lan này.

Sau đây là một số loài Dracula tiêu biểu: Dra. Chimacra, Dra. Polyphemus, Dra. Quasimodo, Dra. Café Mocha. Đây là dòng lai giữa Dra. Quasimodo và Dra Tabeana. Hoa màu vàng với những chấm nhỏ màu đỏ.

Dra. Velutina. Mọc ở vùng cao nguyên Columbia. Hoa nhỏ, lá hẹp, hoa màu trắng, xen kẽ màu tím đậm ở đài hoa. Hoa nở lien tục từ mùa xuân đến mùa hè.

Dra. Tubeana. Mọc ở vùng Ecuador. Hoa trung bình màu trắng sữa, đài hoa viền đỏ nâu có long tơ rất mịn, nở vào mùa xuân.

Nguồn: hoiquanthuonguyen.com

Read More

Lan Stanhopea

Lan Stanhopea

Thông thường loài lan này nở hoa vào tháng 6, tháng 7 dương lịch tùy theo khí hậu. Tuy hoa chỉ tồn tại được 3 ngày, nhưng một chậu lớn có 7-8 dò hoa, có thứ cùng nở đồng loạt như Stanhopea jenishiana với 7-8 hoa, có giống lại nở dần dần từng dò một cho nên thời gian có hoa kéo dài cả tháng.

Người Việt chúng ta thường không ưa những bông hoa sớm nở tối tàn, ví như người con gái hồng nhan bạc mệnh.

Nhưng tôi lại thích những giống lan Stanhopea viết tắt là Stan. mặc dầu cây này hoa nở chỉ được 3 ngày là tàn. Bởi vì hình dáng thực là lạ lùng, khác biệt, hoa khá lớn từ 8-15 phân, mỗi chùm 5-7 chiếc, thoạt trông giống như con chim với đôi cánh lớn và hai con mắt đen nhánh, mầu sắc rực rỡ huy hoàng có vàng có nâu có đen có trắng. Hương thơm thực là ngào ngạt có lẽ không một loài lan có thể sánh bằng, thơm mùi vani trộn lẫn với súc cù là hay nhiều thứ gia vị ngon ngọt trộn lẫn với nhau đứng xa 4-5 thước vẫn còn ngửi thấy.

Thông thường loài lan này nở hoa vào tháng 6, tháng 7 dương lịch tùy theo khí hậu. Tuy hoa chỉ tồn tại được 3 ngày, nhưng một chậu lớn có 7-8 dò hoa, có thứ cùng nở đồng loạt như Stanhopea jenishiana với 7-8 hoa, có giống lại nở dần dần từng dò một cho nên thời gian có hoa kéo dài cả tháng.

Riêng cây Stanhopea Ronsard lai giống giữa 2 cây Stanhopea occulata và Stanhopea wardii của tôi lại nở lai rai từ tháng 6 cho đến tháng 12-2010.

Stanhopea là một loài lan của các xứ Nam Mỹ, tên đặt để vinh danh hầu tước Phillip Henry Stanhope thứ 4 (1781-1855), Hội trưởng Hội thảo mộc Medico-Botanical Society tại Luân Đôn. Loài lan này có khoảng chừng 55 giống. Tuy hình dạng khá giống nhau nhưng mỗi giống có một mầu sắc, kích thước, số hoa, cách nở và hương thơm khác nhau.

CÁCH TRỒNG: Stanhopea là một loài lan rất dễ trồng, nhất là đối với khí hậu của miền Nam California hay tại Việt Nam.

ÁNH SÁNG: Lan cần không cần nhiều ánh sáng như Cattleya, nhưng cũng không chịu được nắng trực tiếp vì sẽ làm cháy lá.

NHIỆT ĐỘ: Lan ưa thích nhiệt độ ban ngày vào khoảng 70-85°F (21-29°C) và ban đêm vào 60-65°F (15.6-18.3°C). Tuy nhiên lan có thể chịu nóng tới 90°F (32.2°C) và chịu lạnh tới 45°F (7°C).

ẨM ĐỘ: Ẩm độ thích hợp nhất là từ 50-75%. Nếu quá nóng cấn tăng ẩm độ lên càng cao càng tốt.

TƯỚI NƯỚC: Lan cần tưới nhiều nước khi có cây non và giữ cho cây luôn luôn ẩm ướt như vậy củ mới mập mạp và nhiều hoa. Vào mùa hè có thể tưới hàng ngày. Khi tưới nên tưới trên lá để tránh nạn rệp đỏ (Red spider mites). Mùa Đông nên tưới thưa đi nhưng không được để quá khô. Đầu lá bị cháy nâu là triệu chứng rễ bị quá khô.

THOÁNG GIÓ: Lan không ưa để ở nơi tù túng, không thoáng đãng như vậy lan sẽ dễ bị bệnh và không ra hoa.

BÓN PHÂN: Nên bón phân điều hòa với phân 20-20-20 mỗi tuần 1 lần, với ½ thìa cà phê cho 4 lít nước. sang tháng 4-5 bón với 10-30-20.

THAY ĐỔI GIÁ THỂ: Chỉ thay đổi giá thể khi chậu quá chật hay chất trồng đã mục nát. Lan gần như mọc quanh năm, cho nên thời gian tốt nhất để thay đổi vật liệu nuôi trồng là vào mùa Xuân hay ngay khi hoa vừa tàn. Vì bông hoa này thường chui ra từ đáy chậu, cho nên cần phải trồng trong các rỏ gỗ hay nhựa (basket) hay chậu lưới (wire basket) để nụ hoa dễ chui ra. Cần phải lót chung quanh và đáy châu với rêu (moss) để cho các vật liệu không rơi ra ngoài. Lan có thể trồng với 100% rêu hay với các hợp chất sau: 70% vỏ thông nhỏ, 20% perlite số 3, 5% than vụn và 5% rêu.

Các củ già đã trụi lá, tách ra bỏ vao chậu có chút vỏ thông nhỏ và để trong bóng mát có thể sẽ ra cây con.

Chúc các bạn có những cây lan tuyệt đẹp Hương Sắc Vẹn Toàn.

Westminster 1/2012
Đặng Hoàng Mai

Read More

Chăm sóc lan nhà phố

Chăm sóc lan nhà phố

Qua bài viết này, mong rằng các bạn có thể giảm thiểu nhược điểm, phát huy ưu điểm làm cho ngôi nhà của bạn lúc nào cũng có hoa nở quanh năm.
Hiện nay phong trào trồng lan phát triển mạnh mẽ. Một giò lan hiện nay giá thành khá rẻ, tầm 50.000 đ là có một giò lan đẹp để chơi. Chơi lan không phải là khó, cây lan cũng không phải khó tìm.

Ở Thành phố, đất chật người đông, diện tích nhà để ở đã ít, còn đâu chổ để mà trồng lan. Vậy mà vượt lên tất cả, nhiều nhà phố trồng lan với đủ kiểu: dưới mái hiên, bancông, sân thượng, giếng trời,…Tuy nhiên môi trường trồng lan nhà phố có nhiều nhược điểm: ít ánh sáng, nóng, gió nhiều, chật,…

Vì vậy qua bài viết này, mong rằng các bạn có thể giảm thiểu nhược điểm, phát huy ưu điểm làm cho ngôi nhà của bạn lúc nào cũng có hoa nở quanh năm.

1. Vì sao trồng hoa lan?

- Cây lan chịu được khí hậu khắc nghiệt, dễ sống, khó chết. Nhiều giống lan chịu được khí hậu nóng (Dendro, Cat), lạnh (Vũ nữ, Cat). Cây lan nếu được chăm sóc tốt, khoảng 3-7 ngày không tưới nước cây vẫn sống bình thường (phù hợp cho những gia đình trồng lan mà phải đi du lịch dài ngày).

- Cuộc sống quá nhiều lo toan, mỗi ngày đi làm về, nhìn cây lan phát triển, ra rể, ra chồi, ra hoa, mọi cảm giác mệt mỏi như tan biến hết.

- Liên hệ về cuộc sống của cây lan và cuộc sống con người có nhiều điểm tương đồng (nhân sinh quan). Con người cần thức ăn, nước uống, môi trường thế nào thì cây lan giống như vậy. Nếu nước uống cho con người bị chua, nhiễm phèn thì cây lan cũng chê! Nếu bạn ra ngoài sân trồng lan, nóng quá, không chịu nổi phải vào nhà thì cây lan cũng đang vậy, nó cũng không chịu nổi, tuy nhiên nó không có chân. Nếu bạn chịu khó liên tưởng với cuộc sống con người với cây thì bạn sẽ tránh nhiều điều đáng tiếc cho cây lan nhà bạn.

- Trồng lan có đam mê (nghiện), với mỗi ngày mong tìm tòi, khám phá, rút kết kinh nghiệm, giao lưu,… vì vậy sẽ giảm bớt thời gian vào những công việc khác (ăn nhậu, bài bạc, chơi game).

- Chơi lan kinh phí khá ít hơn so với các thú vui khác (chơi chim, chơi cá,…).

- Nếu trồng tốt, có thể bán, thanh lý lan lấy tiền mua loại lan khác.

- Và còn nhiều lý do khác nữa, mong bạn khám phá ra và gởi email về cho mình để bài viết càng hoàn thiện hơn.

Một bể chứa nước nhỏ sẽ bổ xung độ ẩm cho các cây lan

2. Trồng lan nhà phố có nhược điểm nào? Cách khắc phục ra sao?

* Nóng: quá nóng làm cho cây khô lại, thiếu nước. Cây lan bị khô lại do thiếu nước thì rất khó để làm cho cây căng lại. Tưới nhiều nước vẫn không cải thiện được nhiều (mà đa số chủ nhân cây lan đi làm nên cũng khó tưới được nhiều nước). Tưới nước sau khoảng 30 phút sau chậu lan khô queo (do gió và nóng).

Cách khắc phục:

- Mỗi lần tưới nước thì phải tưới thật đẫm, tưới đi tưới lại nhiều lần, rờ chậu lan thấy mát lạnh, rễ lan căng lên do no nước.

- Dưới nền nhà trồng lan nên đặt những tấm thảm để giử nước trong đó, làm cho môi trường mát mẻ, không bị thiếu hơi nước.

- Giá thể trồng lan phải giử ẩm tốt như: sơ dừa, bột dừa, than nhuyễn, dớn mềm,… Chậu trồng lan phải to hơn so với cây lan. Trên mặt trên chậu, nên kín mặt bằng những giá thể nhuyễn, để tránh tình trạng bốc hơi nước nhanh.

- Nên mua những chậu lan to khoẻ, giá thể nhiều, giử ẩm tốt. Cây sẽ bắt nhịp rất nhanh với môi trường nóng, và sẽ cho ra hoa nhiều.

- Hướng Tây nên che 2 lớp lưới để tránh ánh nắng có nhiệt độ cao do nắng chiều gây nên. Chú ý: lưới càng xa chậu lan thì càng giảm nhiệt độ.

- Nên treo sát chậu lan với nhau để cây đỡ thoát hơi nước, dễ tạo cộng đồng có hơi ẩm.- Khoảng cách từ lưới đến chậu lan khoảng tầm 2m, nếu gần quá thì sẽ rất nóng cho cây. Từ dưới đất lên đáy chậu khoảng 50-70cm, nếu cao quá thì cây dễ bị nóng và mau khô.

- Nếu thấy chậu lan lên rêu nhẹ là đạt vì chậu lan ít bị khô, đủ nước, thích hợp cho lan sinh sống và phát triển.

- Trồng những cây lan có thân giử nước tốt như: hoàng hậu, vũ nữ, dendro (lan đa thân). Thì bỏ tưới nước vài ngày không ảnh hưởng đến cây lan lắm.

- Mua hệ thống phun sương, giá khoảng tầm 2tr (20 đầu phun). Vào lúc nóng, ta mở phun sương, làm cho nhiệt độ hạ xuống, độ ẩm tăng.

Hệ thống phun sương tự động sẽ giúp bạn trong những ngày nắng nóng

* Gió: quá nhiều làm cho cây mau khô nước, lắc lư, không cố định được chậu cây.

Cách khắc phục:

- Che chắn bên có hướng gió nhiều, mùa lạnh nên che hướng Bắc (các tỉnh ngoài Bắc nên che 100%). Có thể dùng 2 lớp
lưới để che. Trồng cây kiểng lá nhiều để che là biện pháp tốt, như là: cau, dừa kiểng,…

- Đặt chậu lan bằng mặt với lan can sân thượng để lan can che gió cho chậu lan.

- Cột chặt cây vào chậu. Khi cây lan chưa bán rể chặt vào chậu thì đặt nơi gió ít, mát.

Cần có lưới che chắn xung quanh để hạn chế gió, gió sẽ làm mất độ ẩm cho lan và cũng lay động lớn làm ảnh hưởng đến sự phát triển của cây

* Ánh sáng: do trồng lan ở Bancông, thềm nhà, giếng trời, nên đa số cây không được hưởng nhiều ánh sáng, làm cây sinh trưởng chậm, lá nhỏ, ngọn cây cong quẹo.

Cách khắc phục: do ảnh hưởng địa thế nên khá khó khắc phục. Tuy nhiên có thể khắc phục như sau:

- Trồng hoặc mua cây khoẻ mạnh, chậu to, giá thể giử ẩm (như đã nói ở trên) về đặt. Thì lúc đó cây lan đã to khoẻ nên có sức chịu đựng cao.

- Dùng kính để tạo thêm ánh sáng khi mặt trời đã đi qua.

- Cây to, phát triển hoàn chỉnh thì đặt ở nơi có ánh nắng buổi chiều, cây sẽ ra hoa rất siêng.

- Cây con thì đặt nơi ánh nắng buổi sáng, chồi mầm sẽ phát triển mạnh.

3. Trồng lan nhà phố có ưu điểm ra sao?

- Vì tưới nước nhiều nên cần nhiều gió và nắng để bốc hơi nước, không gây úng cây.

- Nắng nhiều làm cho cây quang hợp tốt, phát triển mạnh, cứng cáp.

- Có gió nhiều làm cho cây ít bị bệnh, sâu.

- Che chắn và tưới nước nhiều cũng làm cho ngôi nhà bạn cũng mát mẻ hơn.

- Trồng lan khá nhẹ nhàng nên phù hợp với công việc mang tính chất thư giản. Thay chậu, bưng bê cũng dễ dàng hơn những chậu kiểng nhiều. Vì không trồng bằng đất nên ít gây dơ nền sân.

- Diện tích ít nhưng có thể trồng được nhiều chậu lan, vì vậy lúc nào cũng có hoa để ngắm!

4. Cách bón phân và thuốc và chăm sóc lan ở nhà phố:

Sau khi đã khắc phục nhược điểm, hiểu rõ ưu điểm thì cần bón phân và trừ nấm, sâu bệnh như sau:

- Do cung ứng đủ nước, nên cần bón phân tan chậm để khi không có thời gian bón phân, cây vẫn phát triển bình thường.

- Mỗi tuần bón phân NPK (30-10-10, 20-20-20) 1 lần.

- Mùa mưa dùng thuốc trừ nấm 2 tuần 1 lần (do thoáng gió nên thời gian có dài hơn trồng dưới đất). Mùa nắng thì 1 tháng 1 lần.

- Trừ sâu thì mùa mưa 1 tháng 1 lần, mùa nắng 2 tuần 1 lần.

- Có thể pha phân NPK chung với thuốc trừ nấm, trừ sâu để tưới 1 lần (đọc kỹ hướng dẫn trên bao bì).

5. Những lỗi gặp phải khi trồng lan nhà phố:

- Trồng lan trên gỗ làm cho cây không giử được nhiều nước, cây phát triển chậm.

- Tưới nhiều sợ lan bị thối chết: ai mới vô trồng lan đều được khuyên là nên tưới nước ít, nếu không cây lan sẽ bị thối chết. Nhưng trồng lan nơi có nhiều ánh sáng, nóng, gió thì ít tưới nước thì chỉ làm cho cây chết dần chết mòn mà thôi. Tuỳ môi trường cụ thể mà có cách tưới nước, chăm sóc khác nhau. Giống như con người vậy, trưa nắng nóng thì phải uống nước nhiều để bù nước, thì cây lan cũng vậy thôi.

- Thích ra hoa thường xuyên mà không xem sức khoẻ cây. Khi cây lan còi cọc, chồi mầm lên thành cây yếu (cây con thấp hơn cây mẹ nhiều) thì khi ra hoa mà giử lại thì cây lan mỗi ngày sẽ yếu hơn. Chỉ chơi hoa khi cây sinh trưởng mạnh, bộ rễ tốt.

Theo Mai Huy - Chăm sóc lan

Read More

Lan Prosthechea vitellina

Lan Prosthechea vitellina

Cây lan này vốn có tên là Encyclia vitellina nhưng vào năm 1997, nhà khoa học Westley. E. Higgins đã chuyển sang loài Prosthechea. Cùng chuyển sang loài này là Encyclia cochleata.

Đây là một giống lan đẹp đẽ vào cỡ trung bình thường mọc trên các thân cây sồi (Oak) và cây thông ở Honduras, Mexico và Nicaragua, tai các cao độ 1400-1600 thước. Củ hình trái lê cao 4-6 phân, lá 2 chiếc dài 25-30 phân. Chùm hoa mọc ở ngọn dài 30-45 phân, với 8-20 hoa to 3 phân, mầu đỏ cam với chiếc lưỡi vàng sáng rất đẹp. Hoa nở vào mùa Xuân-Hạ và rất lâu tàn có khi tới 2-3 tháng.

CÁCH TRỒNG:

Ánh sáng: Lan ưa thích ánh sáng trung bình nghĩa là thấp hơn Cattleya một chút. Có thể trồng dưới ánh đèn nhưng sẽ ra it hoa hơn.

Nhiệt độ: Lan cần nhiệt độ ban đêm vào khoảng 55-62°F hay 8-16.7°C và ban ngày vào 70-85°F hay 21-29.4°C. Lan có thể chịu được nóng hơn vào mùa Hè hay chịu lạnh hơn vào mùa Đông, nhưng ban đêm nếu lạnh hơn lan sẽ dễ ra hoa.

Độ ẩm: Lan cần độ ẩm trên 40%.

Tưới nước: Mùa hè có thể tưới 2-3 lần một tuần, nhưng tưới thưa đi vào mùa Thu, bớt tưới vào mùa Đông. Mỗi tháng cần xả nước một lần cho hết chất muối đọng trong chậu.

Bón phân: Bón với phân 20-20-20, pha 1/2 thìa cà phê trong 4 lít nước. Tưới hàng tuần vào mùa Hè và 1 tháng 1 lần mùa Thu, ngưng bón vào mùa Đông. Nếu trồng với rêu (moss) 3 tuần lễ bón 1 lần.

Thay châu: Chỉ thay chậu khi vật liệu trồng đã mục hay chậu đã chật. Thời gian tốt nhất để thay chậu là vào khi mầm non mới mọc. vật liệu trồng là 100% rêu (sphagnum moss) hay 50% vỏ thông vừa, 30% nhỏ và 20% perlite.

Read More

Cách chăm sóc chậu hoa phong lan sau khi mua về

Cách chăm sóc chậu hoa phong lan sau khi mua về

Khi chúng ta mua chậu phong lan về chơi hoặc được ai đó biếu tặng, sau khi hoa tàn thì thời gian sau cây cũng suy yếu dần, lá rụng, thân khô và từ đó về sau cây không ra hoa nữa, nếu có thì hoa cũng rất kém: hoa ít, hoa nhỏ và màu sắc nhợt nhạt.

Nguyên nhân ở đây là do chúng ta không chăm sóc hoa lan đúng cách.  Sau đây là một số kinh nghiệm và bíquyết để khắc phục vấn đề trên:

Cây phong lan mới mua về đặt vào nơi thích hợp ngay. Để cây vào chỗ thoáng mát. Thường phải treo vào vườn lan có mái che phù hợp với yêu cầu cường độ ánh sáng của từng loại lan (vấn đề này tôi sẽ trình bày kỹ ở phần cuối bài). Không nên treo lẻ lôi trước mái hiên nhà hoặc ở nơi ánh sáng trực xạ sẽ làm cây bị cháy lá và hạn chế quá trình quang tổng hợp của phong lan.

Không nên thay đổi vị trí cây một cách liên tục, cây sẽ không thích nghi kịp hướng sáng, ẩm độ…  Hoa sẽ dễ bị rụng.

Tưới phân NPK 20-20-20 xen kẽ với 10-30-30 trong suốt thời kỳ cây mang hoa. Tỷ lệ phân đa lượng này sẽ giúp hoa lâu tàn, giữ màu sắc đậm đà, rực rỡ. Loại phân trên thị trường rất đa dạng, thường phân NPK sẽ được phối trộn thêm các chất vi lượng cần thiết. Các bạn có thể hỏi mua tỉ lệ NPK này ngoài các cửa hàng phân bón cây trồng. Nhờ tư vấn nồng độ, khoảng cách thời gian giữa các lần tưới cho phù hợp với loại phân đã lựa chọn.

Đừng để cành hoa quá lâu trên cây. Khi thấy cành hoa còn lắc đắc vài bông ở ngọn đã tàn thì ta nên cắt bỏ để dưỡng cây.

Sau khi cắt bỏ cành hoa là thời kỳ chắm bón, phục hồi sức sống cho cây phong lan. Chế độ nắng vừa phải, tưới phân hóa học NPK 20-20-20. Thời kỳ này nên bổ sung thêm các loiaj phân hữu cơ khác như phân cá, bánh dầu, phân chiết xuất từ  phế thải động thực vật.

Sau thời kỳ dưỡng cây (thường là từ 3 đến 4 tháng) cây tươi tốt, khỏe mạnh là lúc chúng ta có thể xử lý cho cây ra hoa trở lại. Khi giả hành mới (tức nhánh phong lan con mới nảy ra từ gốc cây mẹ) cao bằng 1/2 giả hành trước ta áp dụng chế độ phân bón NPK với tỷ lệ 6-30-30 hoạc 10-52-17 cho đến khi cây ra hoa.

Thời kỳ kích hoa phải để nắng nhiều hơn trước khoảng 10- 20%

Khi thấy cành hoa mới xuất hiện ta trở về chế độ phân NPK 20-20-20 xen kẽ với chế độ 10-30-30 cho đến lúc cành nở bông hoa đầu tiên. Lúc này có thể dùng thuốc hóa học Lannat liều lượng 25g/lit để xịt ngừa ruồi đực búp hoa.

Sau đó chúng ta dùng chế độ phân bón 10-30-30, chăm sóc tương tự như lúc chúng ta mới mua chậu phong lan về như đã trình bày lúc đầu.

Không nên dùng hormon kích thích ra hoa như auxin, Giberelin… Vì nếu không  am tường vì kiến thức sinh học và sinh lý cây hoa phong lan, chẳng những không kích thích ra hoa được như ý muốn mà còn làm tổn hại đến sức sống của cây phong lan.

Chế độ nắng cho các loại hoa lan:

Mokara, aranda, renanthera : 70-80% ánh sáng trực tiếp.
Dendrobium: 60- 70% ánh sáng trực tiếp.
Cattleya, Vanda lá rộng: 50- 60% ánh sáng trực tiếp.
Oncidium ( vũ nữ): 40- 50% ánh sáng trực tiếp.
Phalaenopsis (Hồ điệp): 30% ánh sáng trực tiếp.

Ngoài ra cây phong lan là loài hoa của thiên nhiên hoang giã, cần yêu cầu môi trường sống rất đặc biệt, khi mang phong lan vào môi trường sống của con người, môi trường không tối ưu cho phong lan vì vậy để cây luôn xanh tốt, ngoài chế độ chăm sóc còn phải xịt thuốc phòng trừ sâu bệnh hại cho lan. Sau đây là một số thuốc thường dùng và hiệu quả:

Bệnh do nắm có thể dùng Benomeyl, Captan, Aliette…
Bệnh do vi khuẩn dùng: Kasimin, Physan 20, Nacossan…
Do côn trùng, rệp: lannate, Supracide, Mipcin…
Do nhện đổ dùng Kelthane là tốt nhất.
Do ốc sên gây hại dùng thuốc có Methaldehyde…

Thường thì để phòng ngừa cho cây không bị nhiễm bệnh. 7- 10 ngày/lần vào mùa mưa và 15-20 ngày/lần vào mùa nắng.

Đó là một số kinh nghiệm để chăm sóc chậu hoa phong lan sau khi mua về cho những bạn nào yêu thích và quan tâm loài hoa lan. Chúc mọi người sẽ có một chậu lan xanh tốt và có những đợt hoa sau với kết quả như mong muốn.

Nguồn: Phạm Công Bình.

Read More

Dendro nắng Lưỡi bò

Dendro nắng Lưỡi bò

Cây thuộc dòng lan dendro nắng với nét đặt biệt là lưỡi hoa rất to, một số màu có hoa cũng khá to, cây mập mạp, phát triển cao lớn.

1. Tên lan: Dendro nắng Lưỡi bò

2. Mô tả: Cây thuộc dòng lan dendro nắng với nét đặt biệt là lưỡi hoa rất to, một số màu có hoa cũng khá to, cây mập mạp, phát triển cao lớn.

Một số hình ảnh dendro nắng lưỡi bò các màu sắc như sau

Read More

Lan Dendro nắng Anten xanh

Lan Dendro nắng Anten xanh

Dendro nắng Anten xanh, thuộc dòng dendro nắng có cấu trúc hoa và màu sắc đẹp mắt. Cây siêng hoa, hoa có cánh và lưỡi rất dày nên hoa khá lâu tàn theo thời gian, lưỡi hoa có những gân xanh nổi bật rõ nét nhìn rất mạnh mẽ, cá tính.

1. Tên lan: Dendro nắng Anten xanh

2. Mô tả: Dendro nắng Anten xanh, thuộc dòng dendro nắng có cấu trúc hoa và màu sắc đẹp mắt. Cây siêng hoa, hoa có cánh và lưỡi rất dày nên hoa khá lâu tàn theo thời gian, lưỡi hoa có những gân xanh nổi bật rõ nét nhìn rất mạnh mẽ, cá tính. Cây rất đáng để sưu tầm.

Một số hình ảnh lan dendro nắng Anten xanh như bên dưới

Read More

Dendro mini tia chớp

Dendro mini tia chớp

Thân cây nhỏ, lùn, siêng hoa, vòi hoa mang từ 5-10, có lúc nhiều hơn nhiều, bông nhìn tương đồng với thân, nếu ra nhiều vòi hoa cùng lúc nhìn rất đẹp. Một số hình ảnh hoa như bên dưới

1. Tên lan: Dendro mini tia chớp.

2. Mô tả: Thân cây nhỏ, lùn, siêng hoa, vòi hoa mang từ 5-10, có lúc nhiều hơn nhiều, bông nhìn tương đồng với thân, nếu ra nhiều vòi hoa cùng lúc nhìn rất đẹp. Một số hình ảnh hoa như bên dưới

 

Read More

Dendro nắng Urawan

Dendro nắng Urawan

Cây thường có hoa màu tím trắng, lưỡi hoa tím với những gân rõ nét, nổi bật, kích thước hoa cũng tương đối to, thân lá cành phát triển rất mạnh khoẻ, cao lớn, cá biệt có nơi trồng cao hơn 2m. Hoa có mùi thơm nhẹ, đặt biệt cây siêng cho hoa.

1. Tên lan: Dendro nắng Urawan

2. Mô tả: Cây thường có hoa màu tím trắng, lưỡi hoa tím với những gân rõ nét, nổi bật, kích thước hoa cũng tương đối to, thân lá cành phát triển rất mạnh khoẻ, cao lớn, cá biệt có nơi trồng cao hơn 2m. Hoa có mùi thơm nhẹ, đặt biệt cây siêng cho hoa.

Read More

Lan Sao biển Angraecum

Lan Sao biển Angraecum

Là giống lan tương đối củ ở VN, ít thấy trên thị trường, cấu trúc hoa đẹp giản dị, một số có hương thơm. Cây khỏe có thể mọc thành bụi to, thích nhảy cây con khi đã trường thành.

1. Tên tiếng Việt: Lan sao biển

2. Tên khoa học: Angraecum

3. Mô tả: là giống lan tương đối củ ở VN, ít thấy trên thị trường, cấu trúc hoa đẹp giản dị, một số có hương thơm. Cây khỏe có thể mọc thành bụi to, thích nhảy cây con khi đã trường thành. Cây có dáng đứng thẳng, lá cân đối hoài hoà, nhìn chung đẹp cả hoa lẫn dáng. Hoa lâu tàn, cánh hoa khá dày, bóng.

Read More