Bạch hỏa hoàng - Dendrobium bellatulum

Bạch hỏa hoàng - Dendrobium bellatulum

Hoàng thảo đốm đỏ hay bạch hỏa hoàng, thạch hộc lùn, tiểu mĩ thạch hộc. Được tìm thấy trong dãy Himalaya, Nam Trung Quốc, Thái Lan và Việt Nam trong các khu rừng trên núi chính ở độ cao 700-2100 mét.

Phân bố: ở Ấn Độ, Thái Lan, Lào, Trung Quốc, Myanma, Việt Nam (các tỉnh: Kon Tum, Lâm Đồng)

Mô tả cây: Cây nhỏ, hoa ít, vòi hoa khoảng 1 đến 3 hoa, hoa cánh trắng, môi đỏ (đôi khi gốc môi đỏ, bờ môi màu vàng), sóng giữ môi có gợn. Hoa nhỏ khoảng 2,5-4,5 cm, hoa có mùi thơm.  nở hoa vào khoảng tháng 2-3. Hoa nở từ khoảng 25 – 30 ngày sẽ tàn.

Chăm sóc cơ bản: trong phía nam trồng dễ hơn, nhất là vùng Tây Nguyên thấy lên khá tốt, trong khi miền Bắc lại rất khó khăn. Nó cần thời gian nghỉ vào mùa đông, hạn chế tưới nước và phân bón. Việc này bắt đầu vào tháng 10. Hoàng thảo bạch hỏa hoàng cần tưới thật ít, chủ yếu để chỗ khô thoáng mát, tránh nước mưa dễ bị thối rễ. Loài này cần phải hoàn toàn khô ráo trước lần tưới nước tiếp theo.

Các bác trong phía nam trồng dễ hơn, nhất là vùng Tây Nguyên thấy lên khá tốt, trong khi miền Bắc lại rất khó khăn. Có thể giải thích đơn giản là câu ưa khí hậu khô và ấm, nhiệt độ không có sự thay đổi thất thường. Thân cây rất ngắn, căng mập, có một lớp lông đen mỏng bao phủ. Hoa thì cực đẹp, từ hình dáng đến cách phối chuyển màu trên hoa.

 

Read More

Thủy tiên râu mép, môi tơ - Dendrobium brymerianum

Thủy tiên râu mép, môi tơ - Dendrobium brymerianum

Lan Hoàng thảo môi râu khác với những họ thủy tiên thông thường, loại này có gốc nhỏ, thân phình ra 1 đoạn sát gốc rồi thuôn tròn, dài lên đến ngọn, có cùng đặc điểm của thủy tiên là lá tập trung ở đỉnh, không rụng lá theo chu kỳ hàng năm, phát hoa thành chùm dài rủ xuống.

Tên Việt Nam: Lan hoàng thảo môi râu
Tên Latin: Dendrobium brymerianum
Đồng danh: Dendrobium brymerianum Seidenf
Họ: Phong lan Orchidaceae
Bộ: Phong lan Orchidales 
Lớp (nhóm): Cây phụ sinh

Mô tả: Lan sống phụ sinh, mọc bụi, thân cao chừng 50 cm, lá xếp 2 dãy, gần hình trụ, rụng lá, Hoa nở vào mùa xuân và mùa thu, từ 1 đến 5 chiếc rất thơm, to 5-7.5 cm, mọc từ các đốt của thân đã rụng lá, hoa màu vàng cánh môi có râu tua rất đặc trưng, cựa dài 1,5cm

Phân bố: Cây mọc phổ biến ở biên giới Việt Nam như Cao Bằng, Sapa và  có ở Lâm Đồng và còn phân bố ở Trung Quốc. Thái Lan

Mô tả loài: Trần Hợp - Phùng mỹ Trung. (Theo vncreatures.net)

-Tên Việt: hoàng long vỹ hay hoàng thảo môi râu
-Đồng danh: Dendrobium histrionicum
-Mô tả: Phong lan rụng lá, thân cao chừng 50 cm Hoa nở vào mùa Xuân và mùa Thu, từ 1 đến 5 chiếc rất thơm nhưng mau tàn, to 5-7.5 cm, mọc từ các đốt của thân đã rụng lá
-Nơi mọc: Biên giới Hoa Việt
-Điều kiện nuôi trồng: Trồng nơi có nắng sáng hay chiều
W = warm nóng từ 60-90°F hay 15.6-32.2°C
I = intermediate vừa từ 50-80°F hay 10-26.7°C
Ẩm độ: 50-70%
-Cách trồng: treo nơi thoáng mát .Ghép dớn , ghép cây hay bỏ chậu chú ý để cây trong mát sau khi ra rễ mới để lan tiếp xúc với nắng .

 

Read More

Thủy tiên mỡ gà - Dendrobium densiflorum

Thủy tiên mỡ gà - Dendrobium densiflorum

Cây này khá dễ để nhận ra với thân cây dài. hình vuông với các cạnh chuốt tròn chứ không sắc cạnh như farmeri, vuông đều từ gốc đến ngọn. Bản lá to, rộng, hơi mỏng so với kích thước lá. Cánh hoa vàng, lưỡi vàng, toàn bộ chùm hoa ánh lên sắc vàng rực rỡ, là một loại đáng để sưu tầm.

Tên Việt: THủy tiên mỡ gà
Đồng danh: Callista densiflora
Mô tả: Phong lan cao khoảng 40-50 cm, có 7-12 đốt, 3-5 lá xanh quanh năm. Hoa to 5 cm, chóng tàn nhưng có hương thơm, nở vào Xuân
Nơi mọc:
Điều kiện nuôi trồng: Trồng nơi có nắng sáng hay chiều
W = warm nóng từ 60-90°F hay 15.6-32.2°C
I = intermediate vừa từ 50-80°F hay 10-26.7°C
Ẩm độ: 50-70%
* Seidenfaden, Phạm Hoàng Hộ và Trần Hợp đều không nói tới cây này, nhưng trong List of Taxa part 3 của CITES và IOSPE đều nói Việt nam có giống này.

 

Read More

Thủy tiên cam - Dendrobium thyrsiflorum

Thủy tiên cam - Dendrobium thyrsiflorum

Là giống hoa khá đẹp với hoa cánh trắng, lưỡi vàng 1 màu, chùm hoa kín tròn một màu trắng với những đốm vàng lung linh. Thân hơi vuông với nhiều rãnh khía dọc, dài như amabile. Ưa ẩm và thoáng, thích nắng giống như amabile.

Tên Việt: Thủy tiên cam
Đồng danh: Callista thyrsiflora; Dendrobium densiflorum var. alboluteum
Mô tả: Phong lan cao 40-50 cm. Lá 5-7 chiếc xanh quanh năm dài rộng 12x4 cm. Chùm hoa mọc ở đốt gần ngọn, dài 15-30 cm có 15 tới 50 hoa to 5 cm, hơi thơm nở vào mùa Xuân.
Nơi mọc: Vinh, Quảng Trị, Lâm Đồng, Đồng Nai
Điều kiện nuôi trồng: Trồng nơi có nắng sáng hay chiều
W = warm nóng từ 60-90°F hay 15.6-32.2°C
I = intermediate vừa từ 50-80°F hay 10-26.7°C
Ẩm độ: 50-70%
Loại này thân tròn hoa có màu giống với Thủy tiên trắng (Dendrobium farmeri - thân vuông) và Thủy tiên Dendrobium palpebrae Lindl (thân vuông).

 

Read More

Thủy tiên tím - Dendrobium amabile

Thủy tiên tím - Dendrobium amabile

Cây thộc loại giả hành lớn, khác với farmeri thân vuông, amabile thân tròn, màu nâu hoặc xanh đen; dài từ 40-100 cm, lá mọc so le từ khoảng giữa thân đến ngọn. Hoa mọc từ gốc lá, có nhiều kiểu hoa

- Đặc hữu của Việt nam
- Tên Việt: thuỷ tiên hường, thuỷ tiên tím hay kiều tím, kiều hường
- Đồng danh: Den. bronckartii, Callista amabile
- Mô tả: Phong lan lá xanh quanh năm, cao 70-90 cm. Chùm hoa buông thõng dài 25-35 cm. Hoa 3-4 cm nở vào cuối Xuân
- Nơi mọc: Miền Trung
- Điều kiện nuôi trồng: Trồng nơi có nhiều nắng
W = warm nóng từ 60-90°F hay 15.6-32.2°C
I = intermediate vừa từ 50-80°F hay 10-26.7°C
Ẩm độ: 50-70%
- Cách trồng: treo nơi thoáng mát .Ghép dớn, ghép cây hay bỏ chậu chú ý để cây trong mát sau khi ra rễ mới để lan tiếp xúc với nắng .

Phát hoa màu tím, cánh trắng họng vàng (Thường gọi là kiều hồng, kiều hường)

 

Read More

Thủy tiên trắng - Dendrobium farmeri

Thủy tiên trắng - Dendrobium farmeri

Cây cỡ trung bình, gốc nhỏ, thân phình to ở giữa hình vuông, ngọn nhỏ có khoảng 3-5 lá. Lá bền không rụng như những loài thân thòng. Cây thường có xu hướng mọc thẳng lên trên nên thích hợp trồng đứng trong giỏ treo. Hoa mọc thành chùm, cánh trắng họng vàng, có cây cánh tím (loại cánh tím ít xuất hiện ở Việt Nam) không thơm hoặc ít thơm, hoa nhanh nở, tàn trong vòng 5-7 ngày.

Tên Việt: Kiều trắng, kiều vuông.
Đồng danh: Callista densiflora
Mô tả: Phong lan cao chừng 20 cm, thân vuông có 2-4 lá ở ngọn, dò hoa dài 20 cm mọc gần ngọn già trụi lá hoặc ngọn non. Hoa to 5 cm mầu hồng nhạt hay trắng nở vào mùa Xuân.
Nơi mọc:
Điều kiện nuôi trồng: Trồng nơi có nắng sáng hay chiều
W = warm nóng từ 60-90°F hay 15.6-32.2°C
I = intermediate vừa từ 50-80°F hay 10-26.7°C
Ẩm độ: 50-70%

• Rất dễ nhầm lẫn với cây Den. palpebrae (thân cao hơn) và Den thyrsiflorum thân tròn và cao hơn nhiều
• Seidenfaden cho là đồng danh với Den. palpebrae nhưng trong List of taxa part 3 Việt Nam có cả 2 cây.

 

Read More

Bạch hạc Langbiang - Dendrobium wattii

Bạch hạc Langbiang - Dendrobium wattii

Là loại cây của xứ mát, cần nhiệt độ ổn định, nhiều nước trong thời kỳ sinh trưởng và hơi khô sau khi hết mùa hoa. Là loại cây khó trồng ở miền Bắc khi nhiệt độ quá cao về mùa hè.

Cây dài cỡ trung bình (40-60cm), thân phủ một lớp lông đen, hoa đơn hoặc 1 chùm 2-3 hoa. Hoa màu trắng, trọng họng có 1 bớt dài màu vàng, bên cạnh là những tia vàng chia đều 2 bên.

 

Read More

Hoàng thảo kim thoa - Dendrobium clavatum

Hoàng thảo kim thoa - Dendrobium clavatum

Cây khá giống với long nhãn nhưng thân nhỏ hơn, mang nhiều sắc vàng, dài khoảng 50-70cm, do thân cứng nên thường mọc thẳng, thích hợp trồng trong chậu đất hoặc gỗ.

Chú ý độ nặng của chậu để đối trọng với cây sao cho khi cây đứng chậu không bị nghiêng hoặc lật ngược. Cũng có thể cho bám gỗ nhưng cây ưa ẩm nên nếu bó gỗ thì phải tưới nhiều hơn. Cây ưa nắng.

 

Read More

Hoàng thảo long nhãn Dendrobium fimbriatum

Hoàng thảo long nhãn Dendrobium fimbriatum

Thân cây to, dài có khi đến 2m, cây con có nhiều chấm đen, nâu bám kín rất dễ nhận biết, hoa vàng, lưỡi hoa hình tròn có tua râu, có một bớt đen sát họng, phát hoa dài, hoa dạng chùm rủ xuống. Long nhãn chỉ có một kiểu hoa như thế.

Tên Việt Nam: Lan hoàng thảo long nhãn
Tên Latin: Dendrobium fimbriatum
Đồng danh:  Dendrobium fimbriatum Hook. 1823; Dendrobium fimbriatum var. oculatum Hook. 1845; Dendrobium vagans Gagnep. 1950
Họ: Phong lan Orchidaceae
Bộ: Phong lan Orchidales
Lớp (nhóm): Cây phụ sinh

Đặc điểm nhận dạng: Lan phụ sinh. Thân dài tới 90 cm, hình trụ, dầy 0,7 - 0,8 cm, lóng dài 3 - 4 cm. Lá hình mác rộng, đỉnh nhọn, dài 10 - 13 cm, rộng 2 - 3 cm. Cụm hoa bên ở sát đỉnh thân, dài 15 - 18 cm, nhiều hoa, mọc trên thân còn lá. Lá bắc dài khoảng 0,5 cm. Hoa màu vàng, đường kính 4,5 - 5 cm, cuống hoa và bầu dài khoảng 3 cm. Các lá đài hình bầu dục, đỉnh tù, dài 3 - 3,5 cm, rộng 1,2 - 1,3 cm. Cằm ngắn, đỉnh tròn, dài khoảng 0,6 cm. Cánh hoa hình trứng, mép xẻ răng nhỏ, dài 3 - 4 cm, rộng 1,5 - 1,6 cm. Môi màu vàng, hình gần tròn, dài 3 - 3,2 cm, rộng 3,3 - 3,5 cm; mép xẻ răng sâu hoặc có diềm tua phân nhánh, ở giữa có một đốm lớn màu tím đỏ. Cột cao khoảng 0,5 cm, răng cột tù. Nắp hình mũ cao, nhẵn.

Sinh học và sinh thái: Ra hoa vào tháng 3 - 7. Tái sinh bằng chồi và hạt. Mọc bám trên các cây gỗ lớn trong rừng thưa, ở độ cao 200 - 1400 m.

Phân bố:

Trong nước: Lào Cai (Sapa), Cao Bằng, Bắc Kạn (Ba Bể), Nghệ An (Vinh), Lâm Đồng (Đà Lạt, Braian, Di Linh), Cà Mâu.
Thế giới: Ấn Độ, Nêpan, Butan, Trung Quốc, Mianma, Thái Lan, Lào, Malaixia.

Giá trị: Cây dùng chữa ho khan, đau lưng gối mỏi, thiểu năng sinh dục. Cây làm cảnh vì có hoa to, thơm và đẹp, màu vàng cam với môi xẻ tua, giữa môi có một đốm lớn màu tím - đỏ rất đẹp.

Tình trạng: Loài có khu phân bố và nơi cư trú chia cắt. Hiện đã bị suy giảm nghiêm trọng do khai thác để trồng, bán chủ yếu làm cây cảnh, đôi khi làm thuốc và chặt phá rừng hủy hoại nơi cư trú.

Phân hạng: VU B1+2e+3d.

Biện pháp bảo vệ: Đề nghị xây dựng khu bảo tồn và nhân giống Lan trong các vườn quốc gia và di chuyển một lượng cây sống có thể của loài này về khu bảo tồn và chăm sóc.

Tài liệu dẫn: Sách đỏ Việt Nam năm 2007 - phần thực vật – trang 433.

Read More